Có thể nói rằng sự trưởng thành và từng bước khẳng định vị thế của nhà trường trong hệ thống giáo dục của đất nước không thể tách rời khỏi công tác khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế.

Thời kỳ đầu mới thành lập, lực lượng cán bộ giảng dạy chủ yếu được đào tạo từ các nước XHCN, trong đó đặc biêt là sự giúp đỡ của Trung Quốc. Từ khi Đảng ra NQ37 (1981) về "Chính sách khoa học và kỹ thuật", rồi NQ26 (1991) về "Khoa học và công nghệ trong sự nghiệp đổi mới" và gần đây NQTW2 (1996) về "Định hướng chiến lược phát triển KH - CN trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và nhiệm vụ đến năm 2000", trường Đại học Thủy lợi đã chủ động tạo lập thị trường cho KH và CN, đồng thời tranh thủ tạo lập quan hệ hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ, đã tranh thủ được sự giúp đỡ của nhiều nước, nhiều tổ chức quốc tế chính phủ và phi chính phủ, nhiều chuyên gia giỏi tầm cỡ quốc tế (qua các tiểu Dự án),  đến giúp đỡ và hợp tác với Trường thông qua việc mở các lớp bồi dưỡng chuyên môn ngắn ngày, các lớp chuyên đề, tiếp nhận được nhiều công nghệ tiến bộ, phần mềm cũng như phần cứng, phục vụ công tác đào tạo và triển khai KHCN góp phần phát triển ngành Thủy lợi ở nước ta.

Trong lúc có sự khủng hoảng ở các nước XHCN cũ, các quan hệ HTQT truyền thống tạm thời bị gián đoạn, trường Đại học Thủy lợi đã chủ động và kịp thời mở rộng phạm vi hoạt động sang khối các nước thuộc Cộng đồng châu Â, Bắc Mỹ, khối Asean, châu Á ..., khôi phục lại quan hệ truyền thống với Trung Quốc và đã thu được nhiều kết quả tốt. Đó là việc tiếp tục đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao trình độ giao tiếp và sử dụng tiếng Anh để giao lưu khoa học - công nghệ, trang bị thêm cơ sở vật chất cho Trường và đa dạng hóa các hoạt động HTQT làm cho bạn bè biết đến và tìm đến nhà trường.    

Từ những năm đầu của thập kỷ 80, trường đã mở quan hệ hợp tác với Ấn Độ, Pháp, Hà Lan, Thái Lan (AIT) và đã cử được một đội ngũ đông đảo cán bộ giảng dạy đi đào tạo tại các nước này, đặc biệt là Ấn Độ; Trường xin tham gia mạng lưới đào tạo về kỹ thuật nguồn nước do Tổ chức ESCAP và từ tháng 8/1988 là 1/16 thành viên của ESCAP. Đây là cơ hội giới thiệu Trường Đại học Thủy lợi với các trường bạn trong khu vực Châu á Thái Bình Dương.

Cũng trong thời kỳ này nhà trường chuẩn bị và đã đề nghị xin được một Dự án mang tên " Tăng cường năng lực trường Đại học Thủy lợi " do UNDP tài trợ. Dự án VIE 88/007 với kinh phí 603,000 USD cho các lĩnh vực Cơ học công trình và Địa kỹ thuật được thực hiện vào năm 1990. Thông qua dự án, Trường đã có được các thiết bị thí nghiệm, thiết bị văn phòng và phương tiện giao thông hiện đại, cử cán bộ giảng dạy - quản lý tham quan, thực tập ở nước ngoài, là Trường đầu tiên trong khối các trường Đại học thuộc khối xây dựng có Dự án UNDP.

Lễ ký kết HWRU - CE Phase 2 tại trường ĐH Công nghệ Delft - Do GS. TS. Đào Xuân Học làm trưởng đoàn

Từ sau dự án này, Trường đã chủ động mở rộng thêm quan hệ hợp tác KH - CN - ĐT với nhiều trường Đại học, Viện Nghiên cứu của các nước Mỹ (ĐH Quốc gia Colorado), Canada (ĐH Saskatchewan), Anh (ĐH Cambridge, ĐH Southbank, ĐH Southampton, ĐH Glamorgan), Pháp (ĐH Cầu đường Paris), Đức (ĐH Braunchweig, ĐH Karshruhe) Hà Lan (IHE, Delft, Bộ Giao thông Công chính, Quản lý nước và Môi trường, Viện Thủy lực Delft...), Na uy (ĐH Trondheim), Ấn Độ (Đại học Công nghệ Roorkee), Thái Lan (AIT), Australia, Nhật Bản, Israel, Singapore, Hàn Quốc và các tổ chức quốc tế như OSB (Australia), ECP (Cộng đồng Châu Âu), OXFAM Anh & Ireland, OXFAM Bỉ, OXFAM Hồng Kông, Quỹ Nhi đồng Anh, MCC, ADB, AF, CIDA (Canada ), ILO, ủy ban Sông Mê Kông, các Công ty tư vấn nước ngoài như: Consultants, EXPERCO LTD, GEO-SLOPE International (Canada), SAGE ENGINEERING LTD (Anh), SMEC (Australia), ITOCHU (Nhật) ...

      Với Trung Quốc, sau việc ký kết bản hợp tác giữa hai Bộ Thủy lợi Việt Nam và Trung Quốc, nhân dịp Bộ trưởng Bộ Thủy lợi Trung Quốc Nữu Mậu Sinh sang thăm Việt Nam và thăm trường Đại học Thủy lợi vào tháng 4/1995, Trường đã thiết lập lại quan hệ với một số trường Đại học, cơ quan thủy lợi ở Trung Quốc như Vũ Hán, Cát Châu, Tam Hiệp, Hồ Hải... Từ đó đến nay, đã có nhiều đoàn qua lại thăm viếng lẫn nhau, giảng bài, ký kết các Bản ghi nhớ hợp tác. Về phía bạn, đã có các đoàn của Đại học Vũ Hán, Cát Châu, Sở Thủy lợi Nghi Xương, Thuận Đức, ủy ban sông Trường Giang,... đến thăm Đại học Thủy lợi. Trường Đại học Thủy lợi cũng đã cử nhiều đoàn gồm cán bộ giảng dạy và quản lý sang tham quan kỹ thuật hoặc ký kết các các văn bản hợp tác, tại các trường bạn. Cho đến nay đã có 4 TS được đào tạo tại ĐH Vũ Hán, 3 NCS đang tiếp tục nghiên cứu; 4 thực tập sinh ngắn hạn. Sau Vũ Hán, trường tiếp tục mở quan hệ với ĐH Hồ Hải và đã gửi 2 NCS. ĐH Tam Hiệp, Nhà máy thiết bị Thủy điện Ngọc Lâm (Quảng Tây) ...  

      Trong 10 năm gần đây, thực hiện NQTW2 (1996) về Định hướng chiến lược phát triển KH - CN trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và nhiệm vụ đến năm 2000 và các nghị quyết khác của Đảng, trên cơ sở phát huy kinh nghiệm và quan hệ đã có và uy tín của Trường, Trường đã chủ động khai thác chiều sâu hợp tác với một số nước và Tổ chức quốc tế có khả năng như: Đan Mạch, Nhật, Hà Lan, Đức, ILO, WB để mở rộng ngành nghề và phương thức đào tạo. Đặc biệt từ năm 2000, Nhà trường đã nhận được sự giúp đỡ của Hà Lan và Đan Mạch nhằm từng bước nâng cao năng lực và vị thế của nhà trường.

      Dự án “Nâng cao năng lực ngành kỹ thuật bờ biển” bắt đầu thực hiện từ tháng 4 năm 2001, mở ra một ngành mới kỹ thuật bờ biển, một vùng rộng lớn có tiềm năng phát triển kinh tế xã hội, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro và còn rất ít được quan tâm trong việc đào tạo nguồn nhân lực. Dự án đã thành công trong pha 1 với thời gian 4 năm bằng việc mở khoa mới kỹ thuật bờ biển, xây dựng chương trình khung và các môn học, đào tạo nguồn nhân lực và cung cấp một số trang thiết bị phục vụ đào tạo và nghiên cứu. Với những kết quả khá tốt ở pha I, chính phủ Hà Lan đã đồng ý tiếp tục tài trợ pha 2 thêm 4 năm nữa nhằm củng cố và phát triển ngành mới này.

      Dự án “Tăng cường Năng lực cho ĐH Thủy lợi” Do chính phủ Đan Mạch tài trợ được thực hiện từ năm 10/2001 cũng là cơ hội tốt nhằm nâng cấp nhà trường cả về đội ngũ và cơ sở hạ tầng. Thông qua dự án, chương trình khung đào tạo, giáo trình của một số ngành Thủy văn – Môi trường, Qui hoạch và Quản lý hệ thống công trình, kinh tế thủy lợi ở bậc đại học và sau đại học đã được cập nhật, bổ sung và hiện đại hóa; lực lượng cán bộ được đi đào tạo ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ; cơ sở vật chất gồm máy tính, thiết bị dạy học, thiết bị nghe nhìn v.v... đã được cung cấp. Đó là những cơ sở tốt cho việc đào tạo và nghiên cứu. Dự án đang triển khai tốt và chính phủ Đan Mạch đang xem xét tiếp tục tài trợ giai đoạn 2 vì những kết quả đáng khích lệ trong pha 1.

      Trường cũng nhận thức việc đổi mới hệ thống giáo dục là điều kiện tiên quyết và sống còn của một cơ sở đào tạo, nên việc không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác với các trường, Viện, cơ sở đào tạo trong khu vực và quốc tế.

      Ngoài những mối quan hệ truyền thống đã được tạo dựng như đã trình bày trong những phần trên, Trường đã mở thêm quan hệ với ĐH Công nghệ Nanyang (Singapore), ĐH Công nghệ Bang dung (Indonesia), Kakansate (Thái Lan), và dự kiến tạo lập mạng lưới cùng đào tạo và cấp bằng với một số trường trong khu vực, nhằm tạo ra một đội ngũ cán bộ Asean.

      Trường cũng tăng cường quan hệ với các trường khối kỹ thuật của Trung quốc và xem đây như một trong những ưu tiên vì sự tương đồng về mặt địa lý, phương thức tiếp cận cũng như trình độ phát triển.

      Trường đã thiết lập quan hệ lâu dài với ĐH công nghệ Brescia, Milan (Ý), ĐH Hanover, Brauscheig (Đức) và đã nhận được sự tài trợ của các trường này trong việc cử can bộ sang đào tạo ở bậc tiến sĩ.   

      Thông qua hoạt động HTQT, từ khi thành lập đến nay, đội ngũ cán bộ giảng dậy và cán bộ khoa học, cán bộ quản lý của tất cả các lĩnh vực đã được đào tạo ở nhiều quốc gia trên thế giới. Họ đã trở thành đội ngũ cán bộ chủ chốt, không thể thiếu của nhà trường. Họ còn là lực lượng tiếp tục đào tạo các thế hệ kế cận và làm công tác nghiên cứu KH, chuyển giao công nghệ. Hầu hết các đề tài luận văn tốt nghiệp ở bậc đại học, đặc biệt là bậc thạc sĩ và Tiến sĩ đều xuất phát từ các đề tài NCKH, CGCN mà thầy giáo hay học viên đã trực tiếp tham gia. Có thể nói rằng chúng ta không thể hoàn thành nhiệm vụ tốt trong công tác đào tạo, triển khai KHCN nếu không có những đề tài nghiên cứu khoa học và các công trình chuyển giao công nghệ, PVSX.

Các hoạt động hợp tác quốc tế của nhà trường đã có những bước phát triển mạnh mẽ, đạt được thành tích đáng khích lệ, đóng góp đáng kể vào việc đào tạo nguồn nhân lực, tiếp nhận công nghệ mới, nâng cấp cơ sở hạ tầng, phòng thí nghiệm phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học và từng bước hòa nhập với khoa học, công nghệ của khu vực và thế giới. Hiện nhà trường đang thực hiện 2 dự án quốc tế mở ngành kỹ thuật bờ biển - một ngành học mới mở ra cơ hội phát triển kinh tế biển - một cơ hội, nhưng cũng là thách thức của nhà trường và dự án tăng cường năng lực cho nhà trường. Thông qua các dự án, trên 100 lượt cán bộ của nhà trường đã được đi học tập dài hạn và nâng cao, các lớp ngoại ngữ, các lớp nâng cao kỹ năng giảng dạy được các chuyên gia quốc tế truyền thụ đã thực sự mang lại sự thay đổi về chất cho quá trình đào tạo của nhà trường và tạo cơ hội cho cán bộ, sinh viên tiếp xúc với các kỹ thuật mới, nhiều thiết bị mới, hiện đại phục vụ học tập và nghiên cứu được trang bị.

GS.TS Đào Xuân Học làm việc với trường  ĐH Catalonia  - Barcelona - Tây Ban Nha

Công tác HTQT của Đại học Thủy lợi trong các năm qua đã liên tục phát triển cả về bề rộng lẫn bề sâu, đã thu được các kết quả rất đáng khích lệ.